11 de outubro de 2020

"SuperUlex", a superoína toxo. Susana Sanches Aríns.

 


 

( A muller toxo; Toxo, nome científico: Ulex europaeus

Clara, a nosa SuperUlex (defínese a si mesma coma “Cardo. Tojo . Distante. Soberba”), vén de reincorporarse ao seu instituto (Liceo) tras recuperarse dunha leucemia que lle deixou unhas secuelas moi curiosas, uns superpoderes ( hipersensibilidade na pel, unhas forzas extraordinarias, un cabelo “ingovernável e crespo”) que van facer dela unha “superoína”.

Clara escribe en cadernos a súa vida, ela mora con a súa nai, a súa tía Susa e a súa especial e marabillosa bisavô Rorita ( confidente e unha das personaxes máis potentes da novela), nun mundo de mulleres; cando ela descobre os seus superpoderes decide utilizalos para combater a favor das boas causas: loitar contra os abusos e os acosos dos maus compañeiros, axudar aos animais confinados ou protexer o medioambiente... conxuntamente coa súa banda de compañeiros e compañeiras, a tropa fandanga. Porén ela tamén está á procura da súa identidade, do sentido da heroicidade: “ ... a heroicidade é exercer a dintinçao no reino da uniformidade...”

“ As superoínas também dubidam”

Mais esta novela de Susana Aríns non queda nos feitos, na superficie, senón que profundiza no día a día da protagonista, da súa familia, das súas amizades, nos seus sentimentos, as súas inseguridades, nas transformacións dos seus corpos e mentes adolescentes. Cunha gran sensibilidade, a autora nárranos por medio de pequenos capítulos, frases curtas e directas de doada lectura as aventuras do cotiá vividas pola rapazada da ESO do instituto de Clara, o choque entre os enfoques do mundo dos adultos e os puntos de vista dos e das adolescentes ( en moitos casos máis claros e xustos cós dos adultos)...

Destaca a descrición do mundo dos e das adolescentes polo que din, polo que pensan, polo que fan, a visión dos profes e do mundo estudantil, as súas mensaxes son claras e directas , pódense contrastar os personaxes positivos fronte aos negativos, nunha narración en 1ª persoa que enriquece moito o texto.

Unha novela dos superheroes da vida cotiá que deparará máis dunha sorpresa ao lector ou lectora, que se le con fluidez e pracer; unha obra narrativa esta da que gozaredes coa lectura, comentarédela entre vós, arredor da cal debateredes, mesmo vos posicionaredes os lectores e as lectoras xuvenís, de certo que non vos deixará indiferentes, que vos conmovorá e llela recomendaredes aos vosos e vosas colegas. Unha novela na que atopamos as pegadas da autora de LIX portuguesa Ana Pessoa e unha edición moi coidada coma a que xa nos teñen afeitas os editores de Cuarto de Inverno.


 

30 de agosto de 2020

Notas de lectura sobre "Dentro da literatura" de Suso de Toro

 Este ensaio é unha obra de autor, unha reflexión aberta e íntima sobre o acto literario e o proceso de creación do mesmo.

Partindo da propia experiencia, o autor fainos reflexionar sobre o proceso, sobre todas as facianas e ámbitos da creación literaria, desde a elaboración do texto ata a creación literaria efectiva nas mans do lector. Cunha linguaxe áxil, clara, sen conceptos literarios, pero con prácticas literarias é unha obra divulgativa da que desfrutará calquera amante da literatura sen precisar dunha formación específica nin especializada sobre o tema.

Suso de Toro achéganos á figura do autor, creador, do editor, do lector..., aos canons e ás diferentes valoracións da arte literaria nos distintos tempos e na historia da literatura. Mediante exemplificacións sobre a vida, obra e apreciacións literarias de grandes autores da literatura universal, pon sobre a mesa temas tan interesantes como o uso dunha lingua determinada para a creación literaria, o pouso literario da tradición.

O oficio do escritor, a súa carreira literaria, o peso da aceptación da súa obra pola crítica fan deste libriño (fermosamente editado) un estudo á man de calquera lector namorado dos libros e do mundo literario


Aprende Banda deseñada con Fiz de Kiko da Silva.

 

Esta obra de Banda Deseñada combina unha historia gráfica cun manual de aprendizaxe e dun xeito moi ameno e ao tempo rigoroso, ofrece ao lector un produto moi específico e ao tempo achegado a todo tipo de lectores.

O comic está moi ben estruturado, nas súas partes ou bloque temáticos combinándoas coa calidade do deseño das historias ao que Kiko xa nos ten afeitos.
Dobre importancia ten a mistura do xénero didáctico co xénero artístico ao tempo que pon en relevancia unha arte que, según Kiko nos ensina neste libro, por de curta idade foi considerada por moitos críticos coma unha arte menor.

Certamente aprendemos e desfrutamos mentres acompañamos a Fiz nas súas aventuras e podemos asegurar que despois de ler esta “historieta” estamos máis preparados para gozar, interpretar e valorar outras obras de BD.

"Un manual de comic en formato comic" do que gozarán lectores de todas as idades, imprescindible para atopalo na bibliotecas escolares para que a nosa rapazada “se enganche” a esta arte da Banda Deseñada.

Destaca pois polo seus valores artísticos, valores divulgativos e o desfrute na compaña de Fiz.

 

7 de abril de 2020

OS DÍAS FELICES DE BENVIDO SEIXAS de Eduard Velasco.



Bienvenido Seixas vive nun chalet en A Caeira, barrio residencial de Pontevedra e posúe un piso na Praza de A Ferrería, el non traballa, vive de rendas e o seu tempo transcorre do chalet ao iate, das copas á praia e ás festas cos amigos.

Mariña é unha intelectual, activista que serve copas nunha asociación sociocultural e ten unha ideoloxía política e social que rexeita a calquera que leve unha vida distendida, vanal e relaxada como Bienvenido.

Esta novela xoga cos estereotipos, coa esaxeración dos mesmos, cuns toques de comicidade e ao tempo de lirismo moi ben fiados.
 
Os azares da vida fan que os seus camiños se crucen e comecen unha relación; pero pode ser posible unha relación entre dous personaxes tan dispares?

Cunha posta en escea que ten moito de cinematográfica, moito de enredo e de comedia, o lector vaise deixando levar polas aventuras de Bienvenido, polos seus esforzos para conservar o amor de Mariña.

  
Situacións curiosas, divertidas das que o protagonista vai saíndo por casualidades e que van enredando a Mariña, e ao tempo a Bienvenido, nun mundo de ficción que ten moito do postureo tan frecuente na nosa sociedade, ese rol que asumimos no noso día a día e que en moitas ocasións non ten nada que ver coa nosa maneira real de ser e sentir a vida.

 
Unha prosa fluída e rica que nos leva e conquista ao longo desta historia que páxina a páxina vai roubando sorrisos no lector.




                                                             (A Caeira)

6 de abril de 2020

"OS CAMIÑOS DO VENTO" de Xavier Estévez.



Galicia é terra de vento e "os camiños do vento" traen ata nós a dous pequenos fuxindo da guerra, do medo, da fame, da soidade. 

Noutros tempos os galegos e as galegas fomos polo mundo buscando unha vida mellor, agora son outros e outras os que chegan ata nós desde os confíns do mundo, e debemos ser solidarios, acollelos con amistade e cariño;  esta é a mensaxe que nos transmite esta novela de Xavier Estévez a través do relato que nos narran, alternativamente, dous mozos galegos, Lucas e Sara.

Non podemos vivir illados, as fronteiras rómpense e desaparecen e unha chea de persoas percorren os camiños coa esperanza e o medo nos seus rostros; Yaram e Aisha atravesan media Europa ata a fin do mundo, Galicia, e nun porto de mar innomeado(que podería ser calquera pequena vila costeira galega) procuran unha vida en liberdade.

Unha novela para lectores a partir de 11 anos pero que pode ser lida por todos e todas pola fermosa historia de vida que relata, unha lección de solidariedade, un retrato da nosa realidade de cada día, un realidade que é para moitos e moitas moi cruel e a quen non lle podemos dar a espalda.

Destaca nesta novela a delicadeza no tratamento do tema, a riqueza no punto de vista grazas á alternancia de narradores (Lucas e Sara), ambos en primeira persoa e protagonistas, a contrución duns personaxes (Yaran e Aisha, as familias, o profesor...) moi verosímiles e cos que desde o comezo da novela sentimos empatía, a caracterización dos ambientes (no porto, na escola, nas casas).

Unha historia de lectura áxil, cunha linguaxe coidada e sen complicacións.

Un relato do noso mundo do século XXI, do bo e do malo, unha reflexión sobre a solidariedade e o acollemento, que nos vai axudar a escoller o noso propio camiño, porque como se di na novela "A vida enteira é unha viaxe. Unha aventura" e non sabemos onde nos levarán "os camiños do vento".

28 de agosto de 2019

"CONTA NOVE ESTRELAS" Andrea Maceiras lévanos de viaxe interestelar máis alá da Galaxia.


"Conta nove estrelas" novela gañadora do premio Lazarillo 2018, sorprende e engailoa: aventúranos a través das estrelas e planetas da Galaxia Oma, fainos vivir unha tenra e fermosa historia e como xa é frecuente con outras novelas da autora, namóranos coa súa escrita.

Un gran equipo conduce a nosa aventura intergaláctica: Quepi, unha curiosa rapariga co pelo cor turquesa, distinta, con moita sensibilidade e estrañas facultades, un bobó divertido, famento e diferente, un irmán protector e piloto de naves espaciais, Udai, van atraparnos na súa pequena pero intensa odisea na procura dun mundo marabilloso, que nos ensinará que na diversidade pode estar a orixe  dese mundo. Nunha paisaxe caracterizada con fermosas e relaxantes cores, a luz dos soles, os lagos e as rusgalias...

"Por unha vez na miña vida podería ser útil!" cavilou. " E así deixaría de ser a nena monstruosa e torpe coa que todos teñen que cargar!" Estes pensamentos de Quepi a moza protagonista amósannos como se poden sentir todos e todas, aqueles e aquelas que son diferentes, a súa baixa autoestima e esta aventura demostrará que na diversidade hai riqueza e encanto, hai beleza e bo corazón; 
" Por nada do Universo deixaría pasar a oportunidade de ser, por unha vez o diferente"  asegura Udai.

Esta novela contén todos os elementos dun periplo intergaláctico: Aventuras, naves espaciais, acción, moitas estrelas, aprendizaxe, divertimento, viaxes, concurso de talentos, tenrura e moita cor... turquesa,  que nos atrapan na lectura sempre co bo facer e crear de Andrea Maceiras.

Animádevos a coller un billete para esta viaxe a través das estrelas, con Quepi, con Udai e con Bobó, camiño da diversidade e dos sentimentos.

2 de maio de 2019

"DEFENSORES DE DRAGONES" novela fantástica de Esther Vázquez.



Esta primeira novela de Esther Vázquez é realmente unha obra novel moi engailante; eu non vos son moito de novelas fantásticas nen de dragóns pero teño que dicir que salvado o meu escepticismo inicial coa trama da novela, engancheime á historia e devoreina gustosamente para coñecer o seu desenlace.

É esta unha narración moi ben construída e coidada: a alternancia de narradores (en primeira persoa no diario, alternando coa omnisciencia e outros narradores protagonistas que contan candansúa historia propia) enriquece moito a obra; a trama está tratada con axilidade e acción, as descricións son ricas en detalles e permítennos imaxinar lugares, personaxes e seres míticos ( que ben poderían formar parte do noso imaxinario galego) polo que a fantasía nos conquista e a lectura consigue trasladarnos a escenarios e accións fantásticas moi ben relatadas pola autora. 

Os noso heroes, unha moza adolescente, un vello dragón mutilado, unha dragoa ferida, un neno enfermo e un pequeno gato non son precisamente o modelo de heroes épicos e por iso sentimos empatía con eles desde o inicio da historia, comprendemos os seus medos, dúbidas, sentimentos que os fan moi reais e os lectores sentímonos ao seu lado, sufrimos e emocionámonos coas súas aventuras.

O mundo do ioga, a meditación, o encontro da personaxe principal consigo mesma, a aceptación da súa propia identidade... son camiños que a autora nos fai recorrer sempre mediando entre a realidade e a fantasía.  

Realmente unha fermosa historia cun pé no mundo máxico e outro pé no mundo cotiá, unha novela de aventuras pero tamén de formación de personaxe, cunha linguaxe moi coidada e traballada.

Anímovos pois a convertirvos con Alexandra nunhas defensoras ou defensores de dragóns, de certo que non vos cansaredes de ler... e pediredes máis.

Os nosos parabéns a Esther Vázquez por esta estrea de calidade no mundo fantástico da literatura.







( Foto: Non é Parvus pero podería selo.....)

19 de marzo de 2019

"NO LABIRINTO DO VENTO" de MARINA COLASANTI.


Baixo o título xenérico de "O labirinto do vento" , neste volume reúnense dúas obras de contos da autora brasileira Marina Colasanti: "Unha idea completamente azul" e "Doce reis e a moza no labirinto do vento" que comprenden dez e trece contos respectivamente.

Marina Colasanti condúcenos con ambas obras de contos ao mundo do marabilloso e o fantástico, no que a maxia xorde da propia natureza e dos personaxes que os protagonizan; unha fermosa reelaboracion dos contos marabillosos poboados de reis, princesas, príncipes, unicornios, mozas costureiras e tecelás, xardineiros... que á par da  propia natureza, o vento, o mar, as roseiras, as buguinas, interactúan para relatarnos historias fantásticas tras as que se esconden mensaxes moi reais, exemplarizantes, que nos lembran que a liberdade da propia persoa ser debe ser respectada (os soños non se coutan,  os actos dos demais non se poden controlar, non recibimos amor sen aceptación nen escolla... como temas ás veces recorrentes nas historias).

A reelaboración que a autora brasileira fai dos contos tradicionais marabillosos a través das historias de rexios personaxes, nun mundo máxico no que paira a fantasía, busca simbolizar comportamentos humanos ( a busca do poder sobre o outro, a cobiza...), actuacións e valores intemporais e universais; a finalidade didáctica e de lecer do conto tradicional recuperado nuns contos marabillosos do século XXI, a formación e educación condutual do lector e da lectora ,,nenos e adolescentes, e a transmisión de  valores flúen ao longo destes relatos.


O poder da natureza omnipresente nos contos deléitanos á vez que nos proporciona ensinanzas e reflexións vitais e profundas para a convivencia entre os humanos; a sabedoria do vento, do mar, o xogo de imaxes no cristal e  no espello, os unicornios, as corzas, as sereas, as roseiras e os xardíns tecidos nos tapices delicadamente, os labirintos de buxo que esconden o camiño do propio futuro ( todos eles, as máis das veces, obxectos auxiliares na narración do conto e desencadeantes da acción) son só unha pequena mostra do valor simbólico, da riqueza do mundo que atopamos neste libro.

A estrutura dos relatos é sinxela, a presentación dos personaxes e feitos na que se crea espectación, o conflito e o seu desenvolvemento e o remate final (positivo ou negativo) que deixa ao lector desconcertado e esixe uns minutos de reflexión antes de proseguir con outro conto. Predomina nos relatos a narración e os diálogos son escasos, acción e brevidade, sintetismo e estilo directo fan que a lectura dos relatos sexa doada e áxil

Metáforas, símbolos e comparacións acompañando a unha linguaxe rica e elaborada: a adxectivación, as fermosas escollas léxicas suscitan en nós sentimentos, sensacións e conmóvenos. Descricións sintéticas mais intensas, con tres ou catro pinceladas líricas trasládannos a un mundo fermoso de fadas, princesas e de maxia. .

Son contos pois para ser lidos e desfrutados, non contados ou escoitados xa que precisan concentración e lectura entre liñas para seguir o fío das historias e pescudar entre os simbolismos na procura da mensaxe que se nos desexa transmitir, buscando un pouso de pracer lector e de reflexión sobre a propia vida.


20 de xaneiro de 2019

DE NOVELA XUVENIL, DIVERSIDADE SEXUAL e DIVERSIDADE DE XÉNERO.

No día de onte tiven a grande oportunidade de asistir á Xornada de Formación "A diversidade sexual nas aulas, materia pendente?" enmarcada no Programa do Concello de Pontevedra "Pinto e Maragota" pola diversidade sexual.
Na Xornada, de moito interés para o profesorado polo seu caracter divulgativo, porque se puxo sobre a mesa a necesidade urxente de tratar o tema nos centros e pola tenrura e afectividade que acompañou ás intervencións da rapazada.

 E reflexionando no día de despois quixera deixar neste blog unhas recomendacións de novelas xuvenís que tratan o tema, sexa porque relatan historias baseadas en casos reais ou porque os seus protagonistas pertencen ao colectivo LGTBI.
Na Xornada puidemos escoitar ás escritoras Eva Mejuto, María Reimóndez, Eli Ríos e Iria Misa que nos falaron das súas novelas:


22 segundos de Eva Mejuto preséntanos a historia da TRANSformación dunha nena que xa desde moi nova descobre que a súa identidade de xénero non é a mesma que á que ao seu corpo lle corresponde. Cun ritmo áxil a autora fai que nos sintamos na pel desta nena que empaticemos con ela e aprendamos a importancia que ten o RESPECTO cara aos diversos.

Fóra do normal de María Reimóndez relátanos a historia de André que vive en conflito co seu corpo e coa súa identidade; a historia de catro personaxes diferentes que dalgunha maneira son rexeitados polo resto dos adolescentes e como grazas aos lazos afectivos que os unen poderán SER.

DX de Eli Ríos é unha novela sen xénero, os personaxes protagonistas son eles ou elas según o lector desexe porque realmente para vivir o amor e o sexo non importa o carácter dos xenitais. Unha novela de acción, de fuxida, de ciencia e de tecnoloxía nun marco identitario asexuado no que os lectores escollemos o xénero... aínda que é precisa esa escolla?

Iria Misa falounos de Mamá, quero ser Ziggy Stardust, a historia de Aine que con nove anos visita unha exposición e descobre que quere ser como ese personaxe musical que non é home nen muller, .

Nesa mesa de escritoras citouse tamén a xa unha obra clásica da literatura galega A semellanza de Maria Xosé Queizán, unha novela de 1988, pioneira no tema, nas palabras da autora "unha novela de identidade e busca da felicidade", que nos relata a historia de Juanjo que xa no primeiro capítulo da novela tas embadurnarse os labios coa barra de carmín da nai asegura:"Eu quería ser como mamá, tan guapo como mamá..." Non podemos esquecer que a obra de María Xosé Queizán sempre visibilizou ás persoas diversas no su xénero e nas súas prácticas sexuais, da mesma autora podemos achegar tamén Ten o seu punto a fresca rosa.

Sangue 12 de Cris Pavón onde a protagonista vampira é unha lesbiana, toda unha novidade no longo número de novelas de vampiros e certamente unha narración moi asisada, cunha inmellorable posta en escea da trama e cunha ambientación literaria marabillosa que nos achegará a Diodaty onde nos encontraremos con Lord Byron, Polidori e con Perci e Mary Shelley. O amor adolescente, lésbico e vampírico envólvennos nunha historia fermosa e delicadamente tratada que nos conquista desde o inicio.

Queremos destacar nesta selección a novela Testigos de la verdad do noso escritor máis novo en idade, Aarón Fontán; na súa novela, o heroe  protagonista é gay e tras un infeliz encontro amoroso no que é moi maltratado afectivamente pola súa condición homosexual finalmente consigue ser correspondido. As esceas amorosas están narradas con moita tenrura e sentimento polo que é unha novela que chegará a conmovernos fondamente.

Na súa intervención R. Lucas Platero (pedagogo e activista LGTBI) recomendou tamén na súa presentación algunhas lecturas para afondar no tema como: Llámame Paula, Tránsito, Soy Jazz entre outras.


E para rematar, que non pechar, estas recomendacións que citar un conto que coñecín a través de Juan Mata no seu facebook, trátase de Con tango son tres ( en galego)  que narra a historia real de dous pingüinos machos pais dunha cría femia do zoo de Central Park de Nova York, álbum censurado nas bibliotecas de Estados Unidos polo tema (sempre referenciando a Juan Mata). 
https://issuu.com/kalandraka.com/docs/tango-c/6

É un pracer que as miñas amigas e compañeiras colaboren para completar esta oferta lectora, así Marga Romero lémbrame Benquerida catástrofe de Teresa Moure sobre a reconstrución da identidade sexual.  

Paz Fernández Pereiro recoméndanos Todo isto che darei de Dolores Redondo onde atopamos nunha trama de intriga a un personaxe que vive en conflito coa súa identidade sexual; otras recomendacións súas son Normal, diferente de Kristina Dunker que afonda nunha relación entre Jam e Vera e no mundo das emocións e dos prexuízos e Do outro lado do espello de Jordi Sierra i Fabra que afonda no conflito do descubrimento da identidade sexual na adolescencia. 
O rapaz que nunca existiu de Sjon é unha obra moi crúa na que o protagonista ten que exercer a prostitución para sobrevivir ( podedes atopalo na nosa biblioteca).
Titiritesa, Un segredo no bosque e Montruo rosa son álbumes infantís aos que sempre podemos achegarnos con ollos adolescentes e mesmo adultos.
Paz fai referencia á seleccións de títulos do Salón do Libro:
  e da Asesoría de Bibliotecas Escolares que podemos consultar:


Imaxe relacionada


Jules Puerto recoméndanos en inglés Carry on de Rainbow Rowell ( Carry On is a ghost story, a love story, and a mystery. It has just as much kissing and talking as you'd expect from a Rainbow Rowell novel — but far, far more monsters) e Aristóteles y Dante descubren los secretos del universo de Benjamin Alire Sanz, a historia de amizade entre dous mozos na fronteira entre EEUU e México.


Eva Mejuto lémbranos o álbum ilustrado Piratas no recreo de Luz Beloso e Miguel Ángel Alonso Diz que aborda o tema da realidade trans.

En castelán temos tamén La carta de Ivy Aberdeen al mundo de Asheley Herring Blake, recomendado por Patricia de Lila de Lilith,  que según a a editorial "aborda a sexualidade desde una perspectiva realista e conmovedora".

Transbird de Rita Bailón Gijón e Nacho Donoso Bailón, tamén en castelán,  é a fermosa historia dun paxariño  que quedou illado e triste porque non podía voar; a busca da identidade propia. Podesdes atopalo na nosa biblioteca.

6 de xaneiro de 2019

O BESTIARIO CIENTÍFICO DE ANXOS NOGUEIROSA de Antonio M. Fraga e Ilustracións de Victor Rivas.


Cando as miñas queridas Raíñas Magas puxeron este libro nas miñas mans, aínda faltaban un par de días para a noite de Reis, mais nos sei se foi polo atractivo do título (bestiario científico e de Anxos!) ou pola súa fermosa e suxerente portada (a figura co libro na man e o candil na outra que aporta á luz a uns tons de escuridade) foi pois que, non fun quen de resistirme e comecei xa a lectura que veño de rematar.  


 (Presentación do libro en Culturgal).

Desde o inicio conquistoume a ambientación (no 1933 todo está para mudar menos o mundo rural) a vestimenta, a descricións da casa do médico, os traballos do campo descritos pola voz narradora en primeira persoa, a de Susiño o protagonista desta apaixonante historia (ese  Suso que con trece anos traballa a reo antes de ir á escola, quizais unha lembranza de Balbino, o noso neno labrego). 

A doenza de Suso será o desencadeante da grande aventura que vai vivir, marchar da aldea a pasar o verán nun sanatorio a carón do mar; esta estancia vai reunilo con Tila, a outra protagonista, a que lle vai descubrir o bestiario (un caderno no que os naturalistas científicos tomaban nota das súas descubertas das criaturas marabillosas que habitan o mundo, según definición da propia novela).
A partir deste momento o mundo da realidade (as vivencias dos rapaces e rapazas na colonia-sanatorio de verán) e o do marabilloso (a procura dos e das personaxes marabillosas do bestiario por Anxos Nogueirosa) van ir da man en toda a novela, entrelazándose nunha estrutura moi ben urdida. A maiores a tipografía dos capítulos ( 14 reais, 5 marabillosos, estes últimos acompañados das suxerentes ilustracións de Rivas, e 1 mixto) é diferente na realidade e no libro científico polo que o lector sempre sabe por que mundo camiña.

O tema conmove e interesa desde o primeiro ao último e inesperado capítulo e  a alternancia realidade-marabilloso axudada do método científico, dálle verosimilitude a unha historia que só na apariencia é fantástica.

A linguaxe é moi adecuada por clara e precisa, cunhas pinceladas líricas de cando en vez que axudan a crear o cadro da historia.

Os seres marabillosos protagonistas no caderno científico seguen a mellor tradición dese bestiario fantástico creado no seu momento por Cunqueiro, a mistura de trazos humanos e animais, presente xa na mitoloxía clásica.

A estrutura narrativa é coherente e a expectativa que se crea nos tres primeiros capítulos introdutorios non nos decepciona, imprime tensión ao relato que invita a non cesar a lectura ata o desenlace no capítulo final.

A época está moi ben ambientada e o autor aporta datos que axudan a encadrala nesa Galicia da preguerra onde a enfermidade e a fame facían moito dano á rapazada.

As ilustracións integran harmonicamente o texto coa imaxe, aportándolle ao lector unha pintura nítida que previamente foi deseñada na súa imaxinación polas palabras do autor.

O bestario científico de Anxos Nogueirosa é pois un libro moi especial, que nos conquista pola historia fermosamente tecida por Antonio M. Fraga, que nos leva do mundo real ao sempre impactante mundo do marabilloso, ás aventuras de Suso e Tila que nos crean espectación e desfrute, do texto e da imaxe.

(Presentación do libro en Culturgal).